Hỏi đáp

   

Liêm chính trong kinh doanh: Yếu tố căn bản trong quản trị rủi ro

Các DN có thể là nạn nhân và là thủ phạm của tham nhũng. Do đó DN đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia vào các thay đổi tích cực hướng đến sự liêm chính, minh bạch và trách nhiệm hơn trọng tất cả các mặt của cuộc sống.

(DĐDN) - Các DN có thể là nạn nhân và là thủ phạm của tham nhũng. Do đó DN đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia vào các thay đổi tích cực hướng đến sự liêm chính, minh bạch và trách nhiệm hơn trọng tất cả các mặt của cuộc sống.

 

Liêm chính, bền vững và sự thành công kinh tế dài hạn trong DN và cấp quốc gia có sự liên kết chặt chẽ.

 

 

Còn nhớ, tại hội nghị đối thoại chống tham nhũng năm 2013 giữa Chính phủ VN và các đối tác quốc tế, một lần nữa vai trò của khu vực tư nhân trong việc giải quyết các rủi ro tham nhũng ngày càng nhận được nhiều sự chú ý.

Cần hành động tập thể

Theo đó, khu vực tư nhân ngày càng nhận thức rõ rằng, các hệ thống liêm chính DN tốt là một yếu tố căn bản trong quản trị rủi ro, huy động vốn và sự bền vững. Các DN và các Phòng thương mại ngày càng bày tỏ sự quan tâm trong việc tìm kiếm giải pháp để vượt qua các khó khăn mà mỗi DN phải đối mặt thông qua việc cùng nhau cam kết và thực hiện liêm chính. Các DN sản xuất quạt trần trên thế giới cũng bày tỏ sự sẵn sàng chia sẻ các kinh nghiệm của họ với các DNVN nhằm giúp DN hoạt động theo các tiêu chuẩn quốc tế. Để tạo ra một môi trường kinh doanh có lợi đến việc kinh doanh trong sạch, một loạt các kết quả đã đạt được trong những năm qua trong việc đơn giản hóa hành chính. Chỉ số PCI 2012 là một ví dụ, sự tham nhũng nhỏ thông qua các phí không chính thức đã giảm một chút. Tuy nhiên, tham nhũng trong mua sắm camera giám sát công lại tăng trong thời gian qua. Do đó còn nhiều việc cần phải làm để làm rõ và tăng cường khuôn khổ pháp lý nhằm công nhận vai trò của khu vực tư nhân và mang lại sự minh bạch và liêm chính hơn nữa trong các lĩnh vực quan trọng như thuế, hải quan và mua sắm công.

Nhìn ra các nước trên thế giới, nhất là trong khu vực ASEAN có thể thấy rõ, việc thay đổi trong môi trường kinh doanh cần có các hành động tập thể được dẫn dắt bởi cộng đồng DN. Chẳng hạn tại Philippines, dự án SHINE được thực hiện bởi Phòng thương mại Châu Âu tại Philippines và Câu lạc bộ DN Makati là một ví dụ, dự án này thực hiện các hành động tập thể giữa các DN sản xuất quạt trần đèn nước ngoài và trong nước nhằm tại các điều kiện thị trường bình đẳng cho tất cả các DN tham gia. Hiện tại có hơn 1800 DN đã ký vào cam kết liêm chính và 120 tổ chức DN tham gia vào hội liêm chính. Dự án đã phát triển bộ quy tắc ứng xử thông nhất cho các DN tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như quản lý, nguồn nhân lực, mua sắm, bán hàng và marketing, tài chính và hậu cần. Các DN được khuyến khích tham gia và quá trình tự đánh giá các tiêu chuẩn liêm chính mà DN thực hiện để tìm ra khoảng cách nhằm giải quyết một cách toàn diện. Trong năm nay và 2015, một chương trình chứng nhận liêm chính đang được thực hiện có giá trị như một chứng nhận ISO . 

Hay như tại Malaysia, đã có hơn 400 tổ chức, các DN đa quốc gia, các DNNVV đã ký vào cam kết liêm chính. Ủy ban chống tham nhũng Malaysia, tổ chức Minh Bạch quốc tế Malaysia và các đối tác khác đang có những hanh động cụ thể để xóa bỏ rủi ro tham nhũng trong chuỗi giá trị

Tương  tự tại Thái Lan, Viện Giám đốc Thái (The Thai Institute of Directors) đã thành lập liên minh hành động tập thể của khu vực tư nhân chống tham nhũng (Private Sector Collective Action Coalition Against Corruption) nhằm tăng cường nhận thức trong khu vực tư nhân về các rủi ro tham nhũng và nhu cầu chống tham nhũng thông qua thực hiện các chính sách và cơ chế hiệu quả nhằm ngăn chặn tham nhũng tại công ty và cấp ngành.

“Đòn bẩy” chống tham nhũng trong DN

Theo kết quả Chỉ số Nhận thức tham nhũng 2013 (CPI 20013) do tổ chức Minh bạch quốc tế thực hiện năm 2012, VN xếp thứ 116/177 quốc gia với số điểm 31/100. Vì vậy, việc ra đời Liên minh Liêm chính VN là một bước tiến quan trọng thể hiện vai trò lãnh đạo của khu vực tư nhân nhằm khuyến khích sự liêm chính. Trong tương lai, mục tiêu lớn hơn sẽ là sự gắn kết của các cơ quan và DNVN vào nỗ lực chung này. Tổ chức Hướng tới minh bạch mong muốn hỗ trợ các DN, các cơ quan nhà nước và các đối tác chính khác những giải pháp cụ thể có ưu thế với các thách thức liên quan.

Nhìn chung, Chính phủ, quốc gia, các hiệp hội DN quốc tế và nhiều DN hàng đầu đã bài tỏ sự sẵn sàng và quan tâm tìm kiếm cách thức để khuyến khích liêm chính tại VN. Theo quan điểm của chúng tôi, các hành động đáng tin và sự hợp tác trong lĩnh vực này giữa nhà nước và tư nhân, DN trong và ngoài nước và các tổ chức xã hội dân sự sẽ có được một tác động rất tích cực để thu hút đầu tư trong và ngoài nước cho VN. Giải pháp này được đưa ra khi các cơ hội căn bản hướng tới nền kinh tế VN mà hoàn toàn có thể nắm giữ khi DN và Chính phủ hoạt động theo các tiêu chuẩn cao về liêm chính và minh bạch.

Tổ chức Hướng tới Minh bạch tin rằng các sáng kiến hành động tập thể mang tính xây dựng như Liên minh Liêm chính VN có thể tạo được một đóng góp đáng kể để giải quyết các rủi ro tham nhũng. Liên minh Liêm chính sẽ đưa ra một diễn đàn cho khu vực tư nhân nhằm gắn kết các đối tác trong chuỗi cung cấp, các phòng thương mại trong nước và quốc tế và các đối tác nhà nước với các hành động cụ thể như cam kết liêm chính, các cải thiện chính sách quan trọng và các hoạt động tăng cường năng lực nhằm khuyến khích liêm chính.

Liêm chính, bền vững và sự thành công kinh tế dài hạn trong DN và cấp quốc gia có sự liên kết chặt chẽ. Liên minh liêm chính sẽ tạo sự hỗ trợ quan trọng cho các nỗ lực của mỗi DN trong việc nâng cao quản lý liêm chính và các sáng kiến của chính phủ nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh thu hút và minh bạch.

Quốc Anh

 

Đồng lòng liêm chính

Nỗ lực phòng chống tham nhũng của cơ quan nhà nước là phải thực hiện được mục tiêu thiết lập các cơ chế để không thể tham nhũng, không dám tham nhũng và không cần tham nhũng. Còn đối với DN thì sao? Bởi vậy, để cuộc chiến chống tham nhũng thực sự hiệu quả, bên cạnh các giải pháp mạnh mẽ của Nhà nước về cơ chế, chính sách, phía DN  sản xuất quạt trần Panasonic cũng cần có sự thay đổi theo hướng thúc đẩy mạnh mẽ sự minh bạch và liêm chính trong kinh doanh.

Trong cuộc khảo sát xã hội học được Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Thế giới thực hiện cuối năm 2013, 32% người được hỏi cho rằng đưa hối lộ để giải quyết khó khăn nhanh và dễ hơn, 26% cho rằng đưa hối lộ chỉ là chi phí nhỏ so với lợi ích sẽ có, 8% cho rằng không đưa hối lộ sẽ không giải quyết được công việc. Với một kết quả khác của cuộc khảo sát cho thấy, 70% DN  lắp đặt camera quan sát chủ động đề nghị đưa hối lộ, càng cho thấy rõ tệ tham nhũng đã ăn khá sâu vào tư duy của lãnh đạo DN Việt Nam.

Rõ ràng, DN vừa là nạn nhân vừa là tác nhân của tham nhũng, nhưng cũng là đối tác trong phòng chống tham nhũng khi có thể đưa ra kiến nghị các giải pháp hướng đến chính quyền không tham nhũng. Để DN nói không với hối lộ, rất cần thiết xây dựng DN liêm chính để nâng cao năng lực cạnh tranh hội nhập.

Vậy DN liêm chính là như thế nào? Trong một cuộc hội thảo gần đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho rằng hoạt động quản trị DN cần chuyên nghiệp hóa. Mỗi DN cần xây dựng văn hóa DN, trong đó cam kết về trách nhiệm xã hội, phát triển bền vững và thực hành liêm chính phải được coi là những giá trị cốt lõi. Trong khi đó theo khuyến nghị của các chuyên gia, để thúc đẩy liêm chính trong kinh doanh, DN sản xuất quạt trần đèn cần thiết lập một hệ thống tuân thủ nội bộ nghiêm ngặt “ngăn chặn - phát hiện - phản hồi”, nhằm chống lại tham nhũng; phối hợp với các DN khác xây dựng những chương trình thúc đẩy minh bạch và đạo đức kinh doanh.

Tất nhiên, đó mới chỉ là những vấn đề mang tính nguyên tắc. Để xây dựng và thúc đẩy một môi trường kinh doanh minh bạch và liêm chính thực sự là điều không dễ dàng, cần phải làm từng bước. Vừa qua, gần 100 đại diện DN, lãnh đạo phòng thương mại nước ngoài và Cty đa quốc gia đã gặp gỡ để công bố về Liên minh Liêm chính Việt Nam. Theo dự kiến, cuộc họp đầu tiên của nhóm lãnh đạo Liên minh Liêm chính VN sẽ tổ chức vào cuối tháng 6 năm 2014. Đây là nơi cộng đồng DN, tổ chức và chuyên gia các nước hỗ trợ lẫn nhau để quáng bá các tiêu chuẩn liêm chính, gắn kết và tập hợp các sáng kiến chống tham nhũng. Liên minh Liêm chính Việt Nam sẽ trở thành cộng đồng, nơi DN, tổ chức và chuyên gia hỗ trợ nhau nhằm quảng bá các tiêu chuẩn liêm chính trong mọi lĩnh vực; gắn kết và tập hợp các sáng kiến chống tham nhũng.

Liên minh này được hình thành dựa trên cam kết tự nguyện, không ràng buộc, hướng tới một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và không hối lộ. Đặc biệt, liên minh sẽ ủng hộ và thúc đẩy các quy tắc về liêm chính, minh bạch, trách nhiệm giải trình, quản trị hiệu quả và xây dựng hình ảnh Việt Nam là điểm đến hấp dẫn với nhà đầu tư. Liên minh là tổ chức nâng đỡ cộng đồng DN có những hoạt động nhằm tạo sự thay đổi và khuyến khích các sáng kiến liêm chính. Liên minh khuyến khích các tổ chức, khu vực tư nhân cũng như đối tác trong và ngoài nước tham gia các sáng kiến chống tham nhũng.

Cần xem liêm chính, đạo đức và sự minh bạch trong kinh doanh là nền tảng để phát triển bền vững. Có thể thời gian đầu khi nói không với tham nhũng, DN sẽ gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Nhưng nếu cả cộng đồng DN cùng đồng lòng, thực hiện nghiêm các cam kết về liêm chính, tệ nạn tham nhũng, nhũng nhiễu chắc chắn sẽ bị đẩy lùi. Và khi đó, được hưởng lợi nhiều nhất chính là DN.

Ngọc Hương - dddn.com.vn